Ý tưởng khởi nghiệpĐặt tên doanh nghiệpLập kế hoạchCâu chuyện thành côngCâu chuyện thất bạiLời khuyên khởi nghiệp

Kỹ thuật trồng khoai lang

10:58 22/10/2013 in Ý tưởng khởi nghiệp

Khoai lang có khối lượng đường bột (cacbonhydrat), vitamin A và năng lượng cao hơn so với lúa mì, lúa nước, sắn. Khoai lang được sử dụng củ và lá để làm thức ăn gia súc, chế biến bột, rượu cồn, bánh kẹo và gần đây đang được nghiên cứu để làm màng phủ sinh học (bioplastic). Ở Việt Nam, khoai lang là 1 trong 4 loại cây lương thực chính sau lúa, ngô, sắn.

I.CHỌN ĐẤT TRỒNG KHOAI
 
Đất nào cũng trồng được khoai, nhưng không ai trồng khoai trên đất sét nặng vì khó trồng, khó nhổ, năng suất lại thấp. Trên cao nên chọn đất thịt hoặc thịt pha cát như ở Cù Lao, đất cận giồng hoặc giồng cát. Dưới ruộng, những chân đất hơi thấp còn nhiều chất hữu cơ như vùng An Mỹ, Đại Hải, Ba Trinh thuộc huyện Kế Sách hoặc vùng Tân Thạnh thuộc huyện Long Phú v.v.. đều rất trúng mà tốn ít phân hóa học.
 
II. THỜI VỤ TRỒNG KHOAI
 
Khoai lang có thể trồng được quanh năm, nhưng chỉ trúng khi có nắng nhiều lúc vào củ. Nhiều vùng rất phù hợp trong vụ Đông Xuân sớm như đất giồng cát Vĩnh Châu nhưng bà con lại trồng hành vì lợi nhuận cao hơn. Ở sâu trong đất liền, vùng đất cận giồng có rất nhiều, có thể trồng khoai lang vụ Đông Xuân sớm rất phù hợp như ở vùng Đại Tâm nhưng chưa có mô hình để so sánh với lúa nên bà con nông dân hiện đang trồng lúa. Vài năm gần đây bà con nông dân vùng Cù Lao Dung biết trồng khoai lang sau vụ mía, bắp ( trồng sau mồng 3 tháng 10 khi mùa mưa về cơ bản đã dứt) đạt kết quả cũng khả quan.
 
Ở tỉnh Vĩnh Long có 9.000 ha khoai lang được trồng như vậy cho hiệu quả rất cao. Những năm gần đây từ khi người tiêu dùng có xu hướng đa dạng hóa nhu cầu lương thực, những vùng làm lúa Đông Xuân sớm, khoai lang được trồng từ sau tết Nguyên Đán, thu hoạch sau 3 tháng đạt năng suất cao. Nếu muốn có năng suất cao hơn rải thêm 2kg Furadan/công để ngừa sùng thì đến tháng thứ năm có thể đạt 40tấn/ha hoặc hơn.
 
III. CHUẨN BỊ ĐẤT TRỒNG KHOAI
 
Làm đất là một khâu quan trọng để giúp khoai lang đạt năng suất cao. Vụ Hè Thu ở Vĩnh Châu nông dân chỉ cuốc đất khi mưa đã ướt thấm đất (vùng đất cát). Trái lại ở dưới ruộng có sét nông dân phải giữ ráo để đất trong nhân giồng không bị lầy, sau này củ khó lớn. Rơm, cỏ tươi (nếu có) đều được ốp vào nhân giồng. Trong điều kiện có hữu cơ hoai mục sẵn (càng nhiều càng tốt), chúng ta có thể pha 100gr Tricho vào nước và tưới vào đống phân này sau đó rải lên lớp rơm, cỏ tươi rồi vun luống lấp kín lại trước khi đặt dây thì sẽ tạo được hầm ủ lộ thiên rộng lớn. Sau 50 ngày phân tươi này đã hoai mục cùng lúc củ khoai bắt đầu lớn sẽ đạt năng suất cao đến không ngờ. Ở vùng đất cỏ, có bùn nhân giồng bị ướt từ khi đánh liếp củ khó lớn, nông dân đành phải chọn giống khoai lang trắng củ nhỏ nhưng nhiều củ, khoảng cách giữa hai đỉnh liếp xa nhất ở Vĩnh Châu là 1,4m, nhỏ nhất khi trồng dưới ruộng ở Tân Qưới, Tân Lược là 1m (vụ Xuân Hè nắng nhiều, đất thịt). Chiều cao từ mương đến đỉnh giồng từ 40cm dưới ruộng trên đất thịt ở Tân Qưới, và 60cm ở Vĩnh Châu (cần phải vun cao vì giồng dễ bị sạt ở đất cát).
 
Dầu vun giồng cao hay thấp thì mương rãnh vẫn phải thông vào mùa mưa vì khoai rất sợ bị úng. Nếu củ bị ngập dầu chỉ một đêm là đã giảm năng suất đáng kể. 
 
Tuy rằng ít ai làm nhưng việc phun thuốc cỏ tiền nảy mầm Ronstar trước khi trồng vẫn có hiệu quả đáng kể vì chi phí thuốc chưa đến một công lao động.
 
Trên đất cao, cơ cấu đất nhẹ nông dân chỉ dùng cuốc, trên đất ruộng dùng giá (len), trên đất cỏ nông dân có công cụ chuyên dùng đặc biệt để làm giồng nhanh. 
 
IV. CÁC GIỐNG KHOAI VÀ CHUẨN BỊ  HOM GIỐNG
 
Khoai lang có rất nhiều giống với nhiều đặc điểm thích nghi, màu sắc, hương vị và độ ngọt khác nhau và do vậy giá bán cũng khác nhau. Chỉ một vùng nhỏ ở xã Tân Qưới (Vĩnh Long) đã có gần chục giống như Tím Nhật, Tàu Nghẹn, Bí Đường Xanh, Bí Đường Đỏ, Nghệ Nhật, Viên Ngọc, Khoai Sữa .v.v… Giống do công ty  SAOTA đầu tư có tên là Beniazuma được nhập từ Nhật là giống củ to, dài và số củ trung bình. Giống này có vỏ đỏ, ruột hơi vàng, độ đường cao. Giống khoai này có lá lớn bóng đẹp, dây có khuynh hướng bò nhiều. Đối với giống này cần có biện pháp bón phân sao cho khổ lá không quá lớn.
 
Theo kinh nghiệm dân gian, bà con chọn củ suôn, dài, tròn trịa không trầy xước gác lên giàn để dành làm giống. Bà con thường giâm khoai trước khi trồng 2 tháng để cắt được 3 lứa dây. Lứa đầu tiên ít hom, cắt sau khi trồng 1 tháng có công dụng kích thích dây mọc nhanh. Lứa 2 và 3 cách nhau nửa tháng mới là quan trọng vì thu được hom tốt nhất. Các lần cắt sau hom xấu dần. Đặc tính hom tốt là:
 
- Mập mạnh, nhặt mắt (hom dài 30 - 40cm có 6-8 mắt), (hom trồng dưới ruộng chỉ cắt dài khoảng 25cm là đủ).
- Ít rễ.
- Là hom từ đọt chánh.
- Đặc biệt là hoàn toàn không bị xoăn lá do virus vì sẽ làm củ có xơ.
 
Hom cắt xong được để trong chỗ mát từ 1-2 ngày mới trồng sẽ phát nhanh hơn. Bà con cũng không chất đống cao. Hom được cắt vào buổi chiều sẽ có nhiều nhựa và ít héo hơn buổi sáng.
 
Khoai được trồng theo phương pháp  Thẳng dây – xuôi hàng – nối tiếp nhau – lú đọt. Nên trồng cạn củ sẽ tốt hơn, trồng lấp 3-4 đốt.
 
Do ở Sóc Trăng quen cắt hom dài và làm giồng lớn nên lượng hom cần chỉ khoảng 3.000 hom/công. Trong khi ở Tân Qưới do làm giồng nhỏ và xài hom ngắn nên nhu cầu cao gấp 4 lần ở Sóc Trăng.
 
V. PHÂN BÓN VÀ THUỐC BẢO VỆ 
 
Nếu trồng khoai ở vùng đất cỏ ( đất biền ven sông) hoặc đất có nhiều hữu cơ như ở Ba Trinh, Đại Hải thì chi phí phân bón sẽ thấp hơn là trồng ở đất cao. Trái lại trên đất cao mà thiếu phân ủ thì năng suất sẽ hạn chế.
 
* BÓN LÓT:
1. Đối với đất ruộng có nhiều hữu cơ:
 
- Pha 100g Tricho-ĐHCT vào bình phun thẳng vào nhân giồng + 50kg NPK 20-20-15 .
- Hoặc nếu tiết kiệm hơn thì 30kg NPK 20-20-15 + 30 kg Super lân (nếu thay bằng phân Indo hạ phèn thì tốt hơn). 
- Nếu mùa khô cần kèm 2kg Furadan/công trong lần bón này.
 
2. Đối với đất ruộng có nhiều rơm cỏ tươi: thì bón 50kg vôi lạt + 50 kg NPK 20-20-15. Đồng thời pha 100gr Tricho-ĐHCT phun vào phân ủ rồi bón (càng nhiều càng tốt cở vài trăm kg/công trở lên).
 
3. Đối với đất cao: bón khi vun giồng nửa chừng, một bao NPK 20-20-15, nếu có xài phân ủ thì mới xài Tricho- ĐHCT.
 
* BÓN THÚC:
Lúc 25-30 ngày sau khi trồng : 5kg Ure + 5kg Kali đỏ ( có 60% K2O). 
 
Dùng cán giá xom lỗ để bỏ phân.
 
* BÓN NUÔI CỦ:
Lúc 50 ngày móc xem rễ củ có tượng hình củ khoai rõ nét chưa. Chỉ bón nuôi củ khi sự tượng củ đã rõ ràng dù củ còn rất nhỏ (bằng chiếc đũa). Xem màu lá để định lượng phân.
 
- Nếu có củ bằng chiếc đũa mà lá vẫn còn khá xanh chỉ bón 10kg Kali đỏ (loại 60% K2O).
- Nếu lá hơi xuống màu, bón thêm 5kg Ure + 10kg Kali đỏ 
Trên đất cao nên pha 100gr Kali trắng (K2SO4)/16 lít nước phun thêm sẽ rất   tốt
- Luôn trộn thêm 2kg Furadan vào phân để bón ngừa sùng vào cử bón này.
 
CÁC NGUYÊN TẮC CHUNG
 
- Khi nhân giồng có khả năng sinh phèn (có cỏ tươi) thì phải lót vôi.
- Đất đen (có nhiều hữu cơ) chỉ cần thêm Lân.
- Phân Lân đều phải bón lót ở lần đầu tiên.
- Phân Kali xài nhiều nhất ở lần bón nuôi củ. Kali là nhân tố quyết định năng suất khoai
- Bón nuôi củ sai ngày sẽ làm giảm năng suất.
- Khoai quá lứa khoai sùng. Vì vậy muốn neo khoai phải thêm một cử Furadan.
 
VI. CHĂM SÓC 
1. Tưới nước:
 
- Mới vừa trồng cần tưới nước ngay nếu đất thiếu ẩm.
- Trong vụ Đông Xuân sớm cũng cần phải tưới.
- Ở Tân Lược (Vĩnh Long) nông dân làm mương khoảng cách 6m. Họ tưới bằng cách dùng ống có Ø 49mm được xom lỗ phía dưới do hai người cầm ở hai đầu. Nguồn nước được cung cấp từ một thuyền bơm nhỏ. Thuyền bơm vận hành bằng động cơ xăng 4HP. Nhờ hệ thống mương liên thông hai người có thể tưới trên 2 ha/ngày.
- Vào mùa khô năng suất khoai phụ thuộc rất lớn vào nước tưới. Tưới đủ cũng làm giảm thiệt hại do sùng.
 
2. Bấm ngọn:
 
Sau khi trồng khoảng 25 ngày, dây chính mọc dài 30cm, ta tiến hành bấm ngọn để giúp khoai phân nhánh, sớm ra nhiều nhánh mới. Hạn chế dây bò dài là cách làm tăng năng suất.
 
3. Giở dây:
 
Nhằm bớt ra rễ phụ, chừa sức tập trung nuôi rễ củ. Cần giở dây hai lần
- Lần 1 : Lúc trồng khoảng 25 ngày kết hợp với bấm đọt và làm cỏ.
- Lần 2 : Lúc trồng được 50 ngày, cùng lúc với bón phân nuôi củ.
Chú ý : Chỉ giở dây kết hợp với làm cỏ rồi thả trở xuống chớ không lật dây. 
 
VII. THU HOẠCH:
 
1. Thời điểm:

Lúc nào thu hoạch lời nhất là bài toán kinh tế của nông dân. Theo lệ tự nhiên thì củ già khi lá ở gốc xuống màu, có rụng và chẻ củ ra 3 phút mà không đen là khoai đã tới lứa, có thể thu hoạch.
 
Trong hợp đồng với các công ty bà con nông dân cần chú ý bón phân theo hướng dẫn để củ mau lớn, mau tới lứa và phối hợp xác định ngày thu hoạch.
 
2. Công cụ thu hoạch:
 
- Ở Sóc Trăng bà con cuốc giồng lớn nên dụng cụ để thu hoạch là lưỡi hái để cắt dây và cuốc để banh hai mép giồng ra trước khi cuốc lật.Ở Tân Lược họ làm giồng nhỏ nên có thể dùng cào đinh ba loại lớn để lật giồng mà không cần cuốc.
 
3. Cất trại ngoài đồng:
 
- Ở Sóc Trăng qui mô trồng khoai còn nhỏ lẻ nên nhổ xong được thu gom về nhà. Ở Tân Lược do qui mô lên đến hàng ngàn hecta/xã, sản lượng nhiều nên họ phải cất trại để làm vệ sinh và phân hạng khoai tại ruộng. Như vậy sẽ giảm được trầy xước và công cán.
 
VIII. THU NHẬP VÀ HIỆU QUẢ KINH TẾ 
 
Do thói quen tiêu dùng lương thực đang chuyển đổi, khoai lang  có giá trị cao hơn trước kia nhiều. Hơn nữa trồng khoai xuất khẩu, được bao tiêu giá ổn định là một đảm bảo cho nông dân đạt thu nhập ổn định 60-70-80 triệu đồng/ha tùy năng suất đạt được, trong đó lợi nhuận chiếm 50%.
 
Xây dựng các cơ cấu luân canh Hành- Khoai- Hành, Mía-Khoai, Lúa-Khoai-Lúa v.v... Vừa giúp chuyển đổi cơ cấu đất vừa cắt vòng đời sâu bệnh – vừa tạo thu nhập cao – cho nên trong những năm tới KHOAI LANG là một mắt xích quan trọng trong cơ cấu luân canh chớ không chỉ 1000ha/năm với năng suất bình quân 11tấn/ha như hiện nay.

IX. KHOAI LANG TRONG CƠ CẤU LUÂN CANH
 
Trong vụ Xuân Hè 08 ở Tân Quới do trúng mùa, trúng giá bà con trồng lại khoai lang vụ Hè Thu. Theo kinh nghiệm dân gian, năng suất sẽ giảm, chỉ nên trồng tối đa một vụ/năm, vụ sau nên trồng luân canh với cây khác.
 

Nguồn tin: Khuyến nông Sóc Trăng

 

0 Comments

Đăng nhập

Hỏi Chuyên gia Quantri.vn

Trong trường hợp đã là thành viên: Đặt câu hỏi miễn phí với chuyên gia Quantri.vn. Câu hỏi của thành viên sẽ được trả lời trong vòng 7 ngày. Trong trường hợp khẩn cấp, vui lòng liên hệ (08).22.49.49.49 Đặt câu hỏi
Tìm kiếm câu trả lời trước khi đặt câu hỏi

Danh sách chuyên gia

Tư vấn gần đây

Công cụ mới

Tài liệu mới