Ý tưởng khởi nghiệpĐặt tên doanh nghiệpLập kế hoạchCâu chuyện thành côngCâu chuyện thất bạiLời khuyên khởi nghiệp

Cá bé hợp tác "nuốt" cá lớn

11:48 21/10/2013 in Lời khuyên khởi nghiệp

Trong bài này chúng tôi xin giới thiệu thực tiễn liên minh mua hàng trong bán lẻ thực phẩm tại một số nước Châu Âu.

Tại các nước thuộc Liên minh Châu Âu (EU), xu thế tập trung hóa trong bán lẻ thực phẩm được thể hiện rất rõ nét. Ngay từ năm 1996, thị phần trung bình của 5 tập đoàn bán lẻ thực phẩm hàng đầu tại các nước thuộc EU đã lên tới 53%. Mức độ tập trung này đã dẫn tới tình trạng chỉ một vài tập đoàn bán lẻ, chuỗi siêu thị lớn đàm phán tay đôi với các nhà sản xuất và quyết định toàn bộ giá cả cũng như việc định vị sản phẩm trên thị trường. Để đối phó với các đại gia này, các nhà bán lẻ nhỏ tại EU đã thành lập nhiều liên minh mua hàng. Điển hình là tại các nước như Tây Ban Nha, Pháp, Đức và Anh.

Tây Ban Nha: Thành công hơn cả đại gia

Bán lẻ thực phẩm chiếm gần 50% doanh thu bán lẻ tại Tây Ban Nha. Tuy vẫn còn nhiều cửa hàng truyền thống nhưng nhìn chung, ngành bán lẻ thực phẩm của Tây Ban Nha đang ngày càng trở nên tập trung hơn. Các đại siêu thị và siêu thị trực thuộc các tập đoàn bán lẻ lớn có tốc độ phát triển rất nhanh, tới năm 1996 đã chiếm 47% thị phần bán lẻ thực phẩm của nước này, hạ thị phần của các cửa hàng tiện dụng và người bán lẻ độc lập xuống còn 22%.

Trước sức mạnh của các tập đoàn bán lẻ lớn, các nhà bán lẻ thực phẩm quy mô nhỏ của Tây Ban Nha đã liên kết lại để lập ra các liên minh mua hàng và họ đã thành công. Hai liên minh mua hàng hàng đầu của Tây Ban Nha là Euromadi và IFA có thị phần lần lượt là 22,2% và 22,1% vào năm 1996, cao hơn rất nhiều so với thị phần của hai tập đoàn bán lẻ thực phẩm lớn nhất nước này là Promodes và Pryca (chiếm thị phần tương ứng là 9,7% và 7,1%). Nhìn chung, Euromadi và IFA thực hiện các hoạt động khá truyền thống, đó là đàm phán với các nhà sản xuất về giá cả, mức chiết khấu, phương thức thanh toán, các chương trình khuyến mại và thực hiện vai trò đầu mối thanh toán.

Pháp: Đa dạng các hình thức liên minh

Kể từ những năm 1970, thị phần của các siêu thị và đại siêu thị bán lẻ thực phẩm ở Pháp đã tăng rất nhanh. Tới cuối những năm 1970, hơn 60% lượng thực phẩm tiêu dùng tại Pháp được mua tại các siêu thị và đại siêu thị. Thị phần của 5 tập đoàn bán lẻ thực phẩm hàng đầu lên tới gần 70%. Chỉ riêng Intermarché, một trong những nhà bán lẻ thực phẩm hàng đầu tại Pháp, đã chiếm khoảng 20% doanh số của các nhãn hiệu thực phẩm như bánh quy Belin, cà phê Maxwell, nước khoáng Vittel, sô-cô-la Poulain và  mì ống Panzani…

Để đối phó với các “đại gia”, nhiều hình thức liên minh mua hàng đã được lập ra. Đầu tiên là các liên minh do một thành viên sáng lập và quản lý, ví dụ như Promode. Hình thức thứ hai là các liên minh mua hàng do nhiều nhà bán lẻ quản lý, thí dụ như Francap hay Paridoc. Cuối cùng là các liên minh độc lập như Leclerc, SystèmeU. Tuy nhiên, cho tới nay, phổ biến nhất vẫn là hình thức liên minh có một thành viên chủ chốt, các nhà bán lẻ nhỏ hơn là “vệ tinh” của thành viên này. Do các liên minh mua hàng lớn thường từ chối các thành viên có doanh thu bán hàng quá thấp nên các nhà bán lẻ nhỏ thường phải bắt đầu bằng việc tham gia các liên minh mua hàng nhỏ, sau đó cùng các liên minh này gia nhập các liên minh lớn hơn.

Đức: Liên minh cả trong lẫn ngoài

Tại Đức, sự phát triển của lĩnh vực bán lẻ thực phẩm cũng giống như các nước khác. Số lượng các cửa hàng nhỏ giảm dần trong khi số lượng các đại siêu thị và siêu thị tăng nhanh. Mặc dù vậy, mức độ tập trung trong bán lẻ thực phẩm tại Đức vẫn thấp hơn Anh và Pháp. Cụ thể, các siêu thị và đại siêu thị vẫn chiếm chưa đầy 40% thị phần.

Đức có 3 liên minh mua hàng chính, trong đó liên minh lâu đời nhất và lớn nhất là Markant. Các liên minh còn lại gắn với hai tập đoàn Rewe và Edeka. Điều đặc biệt là các liên minh này đều cho phép các chuỗi siêu thị khác tham gia vào liên minh của mình.

Một số doanh nghiệp và liên minh mua hàng tại Đức đồng thời là thành viên của các liên minh mua hàng quốc tế. Ví dụ, Edeka là thành viên của AMES (gồm các thành viên như Casino và Safeway), Markant là thành viên của EMD (cùng với tập đoàn Today của Anh và Euromadi của Tây Ban Nha), Rewe và Markant thuộc liên minh Eurogroup. Tuy nhiên, các liên minh “liên quốc gia” này vẫn còn khá lỏng lẻo và chưa đạt được nhiều thành công.

Anh: quyết định sống còn

Bán lẻ thực phẩm chiếm tới 47% doanh thu bán lẻ tại Anh vào năm 1997. Các cửa hàng bán lẻ đa dụng chiếm tới 67% thị phần bán lẻ thực phẩm, trong đó riêng 5 tập đoàn bán lẻ hàng đầu (Tesco, Sainsbury, Asda, Safeway và Somerfield) đã chiếm tới 56,2%. Quá trình tập trung hóa này có mặt tích cực là đem lại nhiều lợi ích cho người tiêu dùng (chất lượng sản phẩm cao hơn, mua sắm thuận tiện hơn, sự lựa chọn nhiều hơn và giá cả cũng hợp lý hơn). Một minh chứng điển hình cho những lợi ích này là chỉ số giá thực phẩm tại Anh đã giảm đáng kể, từ mức 100 năm 1987 xuống còn 89 vào năm 1998. Tuy nhiên, xu hướng tập trung hóa cũng đã khiến nhiều người lo ngại bởi các tập đoàn lớn có thể lạm dụng vị thế thống lĩnh, gây tổn hại cho nhà sản xuất và các nhà bán lẻ nhỏ hơn.

Để đối phó với mức độ tập trung ngày càng cao, việc tham gia các liên minh mua hàng thực phẩm đang dần trở thành quyết định mang tính sống còn cho các nhà bán lẻ nhỏ tại Anh.

Thực tiễn hoạt động của các liên minh mua hàng tại Liên minh Châu Âu cho thấy, ngay cả trong lĩnh vực có mức độ tập trung hóa cao như bán lẻ thực phẩm, các nhà bán lẻ nhỏ vẫn có thể cạnh tranh và phát triển nhờ tham gia các liên minh mua hàng. Trong một số trường hợp (như ở Tây Ban Nha), liên minh mua hàng của các nhà phân phối nhỏ lẻ thậm chí còn có thị phần lớn hơn cả các tập đoàn lớn. Để các liên minh mua hàng thành công, điều kiện quan trọng bậc nhất là ban điều hành phải có năng lực và công minh. Tiếp đó, các thành viên phải có quyền lợi chung, tức là các mặt hàng mà họ mua phải tương tự nhau. Ngoài ra, trong quá trình xây dựng các liên minh mua hàng, các nhà phân phối nhỏ có thể bắt đầu bằng việc thành lập các liên minh nhỏ. Sau đó, các liên minh nhỏ này có thể kết hợp với nhau để tạo ra các liên minh lớn hơn. Đây có thể là kinh nghiệm quý để các doanh nghiệp Việt Nam tham khảo.

 

Nguồn tin: Thương trường

 

0 Comments

Đăng nhập

Hỏi Chuyên gia Quantri.vn

Trong trường hợp đã là thành viên: Đặt câu hỏi miễn phí với chuyên gia Quantri.vn. Câu hỏi của thành viên sẽ được trả lời trong vòng 7 ngày. Trong trường hợp khẩn cấp, vui lòng liên hệ (08).22.49.49.49 Đặt câu hỏi
Tìm kiếm câu trả lời trước khi đặt câu hỏi

Danh sách chuyên gia

Công cụ mới

Tài liệu mới