Kỹ năng quản lýChuyện Công sởNăng suất cá nhânGiao tiếpPhát triển nghề nghiệp

Quản lý bản thân (phần cuối)

07:13 25/09/2013 in Kỹ năng quản lý

Theo Peter Drucker, chúng ta phải định vị bản thân tại nơi mà chúng ta có thể đóng góp nhiều nhất cho tổ chức và cộng đồng. Phần cuối bài viết từng được chọn là bài viết hay nhất năm 1999 của tạp chí Havard Business Review.

 
Trách nhiệm của những mối quan hệ

Rất ít người làm việc một mình và đạt được thành công một mình - một vài nghệ sĩ lớn, một vài nhà khoa học vĩ đại, một vài vận động viên xuất sắc. Hầu hết mọi người đều phải làm việc với những người khác, và làm việc hiệu quả với người khác. Điều này đúng trong cả hai trường hợp họ là thành viên trong một tổ chức hay những người làm thuê độc lập. Quản lý bản thân cần những trách nhiệm cho các mối quan hệ. Quá trình này gồm hai phần.
 
 


Điều đầu tiên là phải chấp nhận ai cũng có cái tôi cũng giống như bạn có cái tôi của riêng mình. Họ đều cố chấp khăng khăng là họ đang hành động với tư cách của một con người. Điều này có nghĩa là họ cũng có những sở trường, họ cũng có cách thức làm việc riêng, và họ cũng có những giá trị riêng. Do vậy, để hành động hiệu quả, bạn phải biết những sở trường, tình trạng hoạt động, và hệ giá trị của bạn đồng nghiệp của mình.

Điều này nghe có vẻ hiển nhiên nhưng ít người để ý đến điều đó. Thông thường một người lần đầu tiên nhận việc được đào tạo để viết báo cáo là người làm việc theo phương pháp đọc. Thậm chí nếu sếp thứ hai của anh ta là một người làm việc theo phương pháp nghe, anh ta vẫn không thay đổi, tiếp tục viết báo cáo, không đem lại kết quả nào. Sếp mới sẽ không thể tránh khỏi nghĩ rằng nhân viên này ngu ngốc, năng lực kém và lười biếng, nhân viên viên này sẽ thất bại. Nhưng người ta hoàn toàn có thể tránh hiểu nhầm này, nếu như nhân viên nọ biết nhìn nhận ông chủ mới và cách thức ông chủ mới làm việc.

Ông chủ không phải là một danh hiệu trên bản danh sách tổ chức cũng không phải một “chức năng”. Ông chủ là những cá nhân và họ được bổ nhiệm vào vị trí làm việc theo cách họ làm hiệu quả nhất. Nghĩa vụ của những người làm việc với các ông chủ là quan sát ông chủ, và tự thích nghi bản thân với những gì thích hợp để ông chủ có thể làm việc một cách hiệu quả nhất. Trong thực tế thì đây chính là bí quyết để “quản lý” ông chủ.

Bí quyết trên cũng áp dụng cho tất cả đồng nghiệp của bạn. Mỗi người có cách làm việc riêng của họ, không phải theo cách của bạn. Và mỗi người được phân công nhiệm cụ theo cách làm việc của họ. Và sự thật là họ có cách làm việc khác với người khác. Bí quyết đầu tiên của làm việc hiệu quả là hiểu những người bạn làm việc cùng và những người bạn phụ thuộc vào, và bạn có thể tận dụng được những sở trường của họ, cách thức họ làm việc, và những hệ giá trị của họ. Các mối quan hệ công việc hầu hết là với những người mà bạn làm cùng khi làm việc.

Phần thứ ba của trách nhiệm trong các mối quan hệ là chịu trách nhiệm trong giao tiếp. Bất cứ khi nào tôi hay bất cứ một nhà tư vấn nào bắt đầu làm việc với một tổ chức, điều đầu tiên tôi được nghe là những bất hoà cá nhân. Hầu hết những bất hoà này xuất phát từ sự thật là mọi người không biết người khác đang làm gì và cách thức người khác làm việc, hoặc những vấn đề trọng tâm, mục đích của họ và kết quả mà họ mong muốn là gì. Và lí do tại sao họ không biết những điều đó là vì họ chưa bao giờ hỏi và do đó chẳng có ai nói cho họ biết.

Thất bại trong việc đặt ra các câu hỏi phản ánh sự ngu ngốc của loài người hơn là phản ánh lịch sử của loài người. Cho đến nay, người ta vẫn thấy không cần thiết để nói cho tất cả mọi người về những điều trên. Trong xã hội trung đại, mọi người trong thành phố cùng thực hiện việc giao thương giống nhau. Ở ngoại thành, mọi người trong cùng một thung lũng trồng cùng một vụ mùa cùng thời điểm ngay sau khi sương muối tan trên mặt đất. Những người làm những công việc “không phổ biến” làm việc một mình, nên họ chẳng phải nói với ai về công việc mình đang làm.

Ngày nay đa số mọi người làm việc chung với người khác, họ có nhiệm vụ và trách nhiệm khác nhau. Phó giám đốc phụ trách marketing chuyên về mảng bán hàng sẽ biết mọi thứ về mảng bán hàng, nhưng cô ấy lại chẳng biết gì về những thứ mà cô chưa bao giờ làm - như việc định giá, quảng cáo, bao bì đóng gói và những thứ đại loại như vậy. Bởi vậy những người làm ở các bộ phận này sẽ phải chắc chắn rằng vị phó giám đốc marketing hiểu họ đang cố gắng làm gì, tại sao họ lại cố làm điều đó, và họ đang tiến hành công việc như thế nào, kết quả họ kì vọng là gì.

Nếu như vị phó giám đốc marketing chẳng hiểu những chuyên gia trình độ cao này đang làm gì, có thể lỗi là tại các chuyên gia chứ không phải tại phó giám đốc. Họ đã không chia sẻ thông tin với cô. Ngược lại, trách nhiệm của vị phó giám đốc marketing này là đảm bảo tất cả các đồng nghiệp của cô hiểu cách cô nhìn nhận công việc marketing của mình: những mục tiêu của cô là gì, cách thức cô làm việc ra sao, và cô kì vọng gì ở bản thân và ở những đồng nghiệp của mình.

Ngay cả những người hiểu tầm quan trọng của việc chịu trách nhiệm trong các mối quan hệ cũng thường không giao tiếp một cách hiệu quả với những đồng nghiệp của mình. Họ sợ bị mọi người nghĩ rằng họ tự phụ, tò mò tọc mạch hay họ ngu ngốc. Họ đều sai. Bất cứ khi nào một người tiến lại gần bạn đồng nghiệp và nói, “Đây là công việc tôi làm tốt. Đây là cách thức tôi tiến hành công việc. Đây là hệ giá trị của tôi. Đây là những đóng góp mà tôi dự định sẽ tập trung vào và đây là những mục tiêu mà tôi kì vọng sẽ đem lại kết quả,” và câu trả lời luôn là, “Điều này thật hữu ích. Nhưng tại sao anh không nói với tôi sớm hơn?”

Theo kinh nghiệm của tôi, không có ngoại lệ nào khi mọi người cùng nhận một phản ứng như nhau khi một người tiếp tục thắc mắc. “Tôi cần biết gì về những sở trường của anh, cách anh tiến hành công việc là gì, hệ giá trị của anh, và những đóng góp anh dự kiến?” Trong thực tế, những công nhân tri thức nên hỏi những điều này với tất cả mọi người anh ta làm việc cùng, dù họ là trợ lý, sếp, đồng nghiệp, hay thành viên trong một đội. Và một lần nữa, bất cứ thời điểm nào bạn hỏi những câu hỏi đó, lời đáp lại luôn là, “Cám ơn đã hỏi tôi. Nhưng tại sao anh không hỏi tôi sớm hơn?”

Một tổ chức không còn được xây dựng dựa trên sức mạnh ép buộc mà là dựa vào lòng tin. Sự tồn tại lòng tin giữa các cá nhân không có nghĩa là họ là những người giống nhau. Điều đó có nghĩa là họ hiểu lẫn nhau. Do đó việc chịu trách nhiệm cho những mối quan hệ là điều tối cần thiết. Đó là một nghĩa vụ. Liệu rằng một người là một thành viên của một tổ chức, một nhà tư vấn, một nhà cung cấp hay nhà phân phối, họ điều có trách nhiệm với tất cả những người làm việc chung với họ: những người mà công việc của họ phụ thuộc vào bạn hay là công việc của bạn phụ thuộc vào họ.

Nửa thứ hai của cuộc đời bạn

Khi hầu hết mọi người cho rằng làm việc nghĩa là lao động chân tay, thì bạn cũng chẳng cần phải lo lắng cho phần còn lại của cuộc đời mình. Bạn chỉ cần tiếp tục làm việc mà bạn đang làm. Và nếu bạn đủ may mắn để sống qua 40 năm làm việc chăm chỉ trong nhà máy hay trên những đường ray nhà ga, bạn sẽ hạnh phúc dành phần còn lại của cuộc đời chẳng phải làm gì. Tuy nhiên ngày nay, hầu hết là công việc tri thức, và những công nhân tri thức sẽ không “hết việc” sau 40 năm trong nghề, họ chỉ đơn giản cảm thấy chán nản.

Chúng tôi đã được nghe rất nhiều cuộc nói chuyện về khủng hoảng tuổi trung niên của những nhà quản trị. Đa phần là do sự buồn chán. Ở vào cái tuổi 45, hầu hết những nhà quản trị đã đạt đến đỉnh cao danh vọng trong sự nghiệp của mình, và họ cũng biết điều đó. Sau 20 năm làm những công việc gần gần như nhau, họ làm thành thạo công việc của mình. Nhưng họ lại chẳng học hỏi, hay đóng góp hay gặp phải những thách thức và do đó không thoả mãn trong sự nghiệp. Hơn thế nữa họ vẫn còn phải đối mặt với những thứ như thế trong 20 hay 25 năm tới. Đó cũng là lý do tại sao ngày càng tăng việc quản lý bản thân lại dẫn đến việc bắt đầu một sự nghiệp mới.

Có 3 cách để phát triển một sự nghiệp lần thứ hai. Cách thứ nhất là thực sự bắt đầu một sự nghiệp mới. Thông thường việc này là chuyển sang làm ở một tổ chức khác: ví dụ như một quản lý chi nhánh ở một tổ chức lớn trở thành một quản lý cho một bệnh viện cỡ trung bình. Nhưng cũng có nhiều người chuyển sang làm công việc khác hẳn: những nhà quản trị kinh doanh tranh cử bộ trưởng ở tuổi 45, hay là nhà quản trị bậc trung bỏ công việc kinh doanh sau 20 năm làm việc để đi học luật và trở thành một luật sư ở một thị trấn nhỏ.

Chúng ta sẽ thấy rất nhiều người thành công rực rỡ trong sự nghiệp mới hơn là sự nghiệp khiêm tốn đầu tiên của họ. Những người này có những kỹ năng chắc chắn, và họ biết phương pháp làm việc. Họ vần một cộng đồng - một ngôi nhà trống trơn, trẻ con đi vắng hết - và họ cần những khoản thu nhập nữa. Nhưng trên tất cả, họ cần những thử thách.

Cách thứ hai để chuẩn bị cho sự nghiệp thứ hai của bạn là xây dựng một sự nghiệp đồng thời với sự nghiệp bạn hiện có. Nhiều người đã rất thành công với sự nghiệp thứ nhất của họ vẫn tiếp tục làm việc, hoặc toàn thời gian, bán thời gian hay chỉ ở mức độ tư vấn. Nhưng thêm vào đó, họ đồng thời phát triển một công việc khác, thường là trong các tổ chức phi lợi nhuận, tiêu tốn khoảng 10 tiếng làm việc mỗi tuần. Họ có thể đảm nhận quản lý một nhà thờ, hay chủ tịch hội đồng Hướng đạo sinh nữ của địa phương. Họ có thể quản lý trại tị nạn cho những phụ nữ không gia đình hay thủ thư của thư viện công cộng dành cho thiếu nhi của địa phương, hay làm ở hội đồng quản trị trường học.

Cách cuối cùng, đó là trường hợp của những doanh nhân hoạt động vì lợi ích xã hội. Có những người rất thành công trong sự nghiệp đầu tiên của họ. Họ yêu công việc của mình, nhưng công việc đó không còn là sự thử thách đối với họ nữa. Trong nhiều trường hợp, họ vẫn tiếp tục làm cái mà họ đang làm nhưng dành càng ngày càng ít thời gian cho công việc đó. Họ sẽ bắt đầu làm các hoạt động khác, thường là hoạt động phi lợi nhuận. Ví như một người bạn của tôi, Bob Buford, đã gây dựng lên một công ty truyền thông rất thành công và hiện nay ông vẫn còn quản lý. Nhưng ông cũng thành lập và phát triển một tổ chức phi lợi nhuận với các nhà thờ Tin lành rất thành công, và ông ra cũng đang xây dựng một tổ chức khác dạy cách các doanh nhân hoạt động vì lợi ích xã hội, cách quản lý những đầu tư phi lợi nhuận của chính họ cùng lúc với vẫn tiếp tục quản lý công việc ban đầu của họ.

Những người vẫn tiếp tục quản lý phần còn lại của cuộc đời họ có lẽ luôn thuộc thiểu số. Phần lớn moi người sẽ “ngừng làm việc” và đếm những năm còn lại cho đến khi họ thực sự về hưu. Nhưng chính những người thuộc nhóm thiểu số này, những người đàn ông và phụ nữ đã nhìn nhận thời gian làm việc suốt đời như là một cơ hội cho bản thân họ và cho toàn xã hội, chính là những người sẽ trở thành những nhà lãnh đạo và những hình mẫu đáng học tập.

Điều kiện tiên quyết để quản lý phần còn lại của cuộc đời bạn là: bạn phải bắt đầu trước đó rất lâu trước khi bạn đến giai đoạn thứ hai của cuộc đời. Khi 30 năm trước, tuổi thọ làm việc đang được kéo dài rất nhanh, nhiều nhà quan sát (trong đó có tôi) tin rằng những người về hưu sẽ tăng số lượng tình nguyện viên cho những tổ chức phi lợi nhuận. Điều này đã không xảy ra. Nếu một người không bắt đầu làm những việc tình nguyện khi họ 40 tuổi, thì họ cũng sẽ không là tình nguyện khi họ qua cái tuổi 60.

Tương tự, tất cả những doanh nghiệp hoạt động vì lợi ích xã hội mà tôi biết đều bắt đầu làm việc cho những doanh nghiệp họ chọn làm nghề nghiệp thứ hai rất lâu trước khi họ đạt đến đỉnh cao danh vọng ở nghề nghiệp thứ nhất của họ. Tôi lấy ví dụ một luật sư rất thành công, một nhà tư vấn cho một tổ chức lớn, người đã bắt đầu đầu tư để thành lập một trường tạo mẫu ở bang của anh ta. Anh ta cũng bắt đầu tham vấn tình nguyện cho các trường học khi anh ta khoảng 35 tuổi. Anh ta được lựa chọn vào hội đồng trường học năm 40 tuổi. Ở vào tuổi 50, khi anh ta đã tích luỹ được một tài sản kha khá, anh ta bắt đầu xây dựng và quản lý trường tạo mẫu của chính mình. Tuy nhiên, anh ấy vẫn tiếp tục làm việc toàn thời gian trong vai trò của một nhà tư vấn hàng đầu trong công ty mà anh ta đã đóng góp thành lập khi còn là một luật sư trẻ.

Có một lý do khác tại sao nên xây dựng một niềm yêu thích thứ hai, và tại sao nên phát triển nó sớm. Chẳng ai hi vọng cuộc sống mà không trải qua những giai đoạn thất bại trong cuộc đời hoặc trong công việc của mình. Có những kỹ sư có năng lực nhưng đã qua cái tuổi 45 mà bỏ lỡ cơ hội thăng tiến. Có những giáo sư có năng lực ở trường đại học nhưng cô ấy nhận ra rằng mình sẽ không bao giờ nhận được chức vị giáo sư của một trường đại học lớn ở cái tuổi 42, mặc dù cô ấy đủ tiêu chuẩn cho chức vị đó. Có những bi kịch trong cuộc sống gia đình: gia đình tan vỡ hay một đứa trẻ qua đời. Vào những giai đoạn đó, một niềm yêu thích thứ hai - không chỉ đơn giản là giải trí - có thể đem lại sự khác biệt. Ví dụ như một kỹ sư, hiện tại nhận thấy anh ta không thành công lắm trong sự nghiệp của mình. Nhưng trong những hoạt động bên ngoài của anh ta - với tư cách là người giữ quỹ nhà thờ - anh ta là một người thành công. Gia đình của một cá nhân có thể tan vỡ, nhưng với những hoạt động ben ngoài, vẫn còn cả một cộng đồng cho cá nhân đó.

Trong xã hội mà việc thành công trở nên hết sức quan trọng thì việc đưa ra các lựa chọn sẽ trở nên càng sống còn. Xét trên khía cạnh lịch sử, không có những thứ như là “sự thành công”. Số đông con người không hi vọng gì hơn là được ở đúng chỗ trong “sân ga cuộc đời” mình, giống như một câu cầu nguyện cổ. Chiếc xe chỉ tự chạy khi nó đang đi xuống dốc.

Tuy nhiên trong một xã hội tri thức, chúng ta đều hy vọng ai cũng là một người thành công. Điều này là có thể thực hiện được. Trong những điều kiện tốt nhất, đó là sự mất đi của những thất bại, đó là khái niệm của rất nhiều người vĩ đại. Bất cứ nơi nào có sự thành công, nơi đó cũng có những thất bại. Do đó, vấn đề đặc biệt quan trọng đối với mỗi cá nhân cũng như gia đình của cá nhân đó, là có một lĩnh vực mà anh ấy hoặc cô ấy có thể đóng góp, tạo nên sự khác biệt, và trở thành một người quan trọng. Điều này có nghĩa là tìm một lĩnh vực thứ hai - dù là một công việc thứ hai, một công việc đồng thời, hay một việc đóng góp cho xã hội - đều giúp chúng ta có những cơ hội trở thành những người dẫn đầu, được kính trọng, và là một người thành công.

Những thách thức để quản lý bản thân nếu không là những yếu tố cơ bản thì cũng rất rõ ràng. Và câu trả lời hiển nhiên đến độ nghe có vẻ ngây thơ ngu ngốc. Nhưng việc quản lý bản thân đòi hỏi những cải tiến mới mẻ không ngừng từ mỗi cá nhân, và đặc biệt từ những công nhân tri thức. Để hiệu quả, việc quản lý bản thân đòi hỏi mỗi công nhân tri thức suy nghĩ và cư xử như một nhà quản trị cấp cao. Hơn thế nữa, việc chuyển đổi từ công nhân làm việc tay chân, những người làm những việc họ được phân công thành những công nhân trí thức, những người phải tự quản lý bản thân đã thay đổi sâu sắc cơ cấu xã hội. Mỗi xã hội, kể cả những xã hội mang tính chất chủ nghĩa cá nhân nhất, đều nhận thấy 2 điều trên là hiển nhiên, duy chỉ có một điều chưa rõ ràng: các tổ chức tồn tại lâu hơn một cá nhân, và hầu hết mọi người đều không thay đổi công việc của mình. Nhưng ngày nay, điều ngược lại mới đúng. Những công nhân tri thức sống lâu hơn một các tổ chức, và các cá nhân rất linh hoạt. Yêu cầu phải quản lý bản thân do đó đang tạo ra một cuộc cách mạng trong các vấn đề nhân văn.
 
Theo Quantrikinhdoanh.com.vn

 

0 Comments

Đăng nhập

Hỏi Chuyên gia Quantri.vn

Trong trường hợp đã là thành viên: Đặt câu hỏi miễn phí với chuyên gia Quantri.vn. Câu hỏi của thành viên sẽ được trả lời trong vòng 7 ngày. Trong trường hợp khẩn cấp, vui lòng liên hệ (08).22.49.49.49 Đặt câu hỏi
Tìm kiếm câu trả lời trước khi đặt câu hỏi

Danh sách chuyên gia

Tư vấn gần đây

Công cụ mới

Tài liệu mới