Kỹ năng quản lýChuyện Công sởNăng suất cá nhânGiao tiếpPhát triển nghề nghiệp

Lãnh đạo và tư duy tổng hợp (phần 3)

17:44 23/09/2013 in Kỹ năng quản lý

Tư duy tổng hợp là khả năng thiên bẩm hay có thể rèn giũa? Câu trả lời có trong phần cuối bài viết của tác giả Roger Martin đăng trên Havard Business Review số tháng 6/2007.

Tư duy tổng hợp là khả năng thiên bẩm hay có thể rèn giũa? Câu trả lời có trong phần cuối bài viết của tác giả Roger Martin đăng trên Havard Business Review số tháng 6/2007. 

 


Ngón tay cái có thể đối lập...

Con người được phân biệt với những loài động vật khác ở một đặc điểm tự nhiên: ngón tay cái độc lập và có thể đối lập một cách linh hoạt với các ngón còn lại. Nhờ vào điều đó mà chúng ta có thể tạo ra bằng việc đối lập ngón tay cái và các ngón khác, chúng ta có thể làm rất nhiều điều kỳ diệu như viết, khâu...

Dù sự tiến hoá mang lại cho con người những lợi thế, nó cũng sẽ trở nên lãng phí nếu các phần của chúng ta không luyện tập nó trong các cách tinh vi hơn. Khi chúng ta gắn vào điều gì đó giống như viết, chúng ta luyện các cơ có liên quan và não kiểm soát chúng. Không có việc khám phá những khả năng đối lập, chúng ta sẽ không thể phát triển các tài sản tự nhiên cũng như nhận thức đi kèm hoặc phỏng theo nó.

Tương tự như vậy, khi chúng ta sinh ra với tư duy đối lập, cái mà cho phép chúng ta nắm giữ hai ý tưởng đối lập có tính xây dựng, hầu như sự căng thẳng có tính biện chứng. Chúng ta có thể sử dụng sự căng thẳng đó để nghĩ về cách chúng ta hướng tới cái mới, tới các ý tưởng cao cấp hơn. 

Thật không may, vì mọi người không luyện tập khả năng này nhiều, nên thường hiếm những người có tư duy tổng hợp. Tại sao công cụ có sức mạnh này được sử dụng quá ít và ít lợi thế? Bởi vì hầu hết chúng ta đều lảng tránh sự phức tạp và mơ hồ, và chỉ tìm kiếm những thứ rõ ràng, đơn giản và thoải mái. Để đối mặt với sự phức tạp của thế giới xung quanh, chúng ta phải đơn giản hoá bất kỳ nơi nào chúng ta có thể. Chúng ta thèm muốn sự ổn định của việc lựa chọn giữa những thay đổi được xác định tốt và kết thúc khi một quyết định được đưa ra. 

Với những lí do này, chúng ta thường không biết làm gì với những mô hình đối lập cơ bản và dường như không cân xứng. Sự thôi thúc đầu tiên thường là xác định mô hình nào trong hai mô hình đó là đúng, bằng quá trình loại bỏ cái nào là sai. Chúng ta thậm chí cố gắng chứng tỏ rằng cái chúng ta lựa chọn thì tốt hơn cái kia. Nhưng với việc loại bỏ một mô hình khỏi tay, chúng ta đã để mất toàn bộ giá trị mà chúng ta có thể nhận ra bằng việc xem xét cả hai cùng một lúc và tìm ra những điều tốt cho mô hình cao cấp hơn. Bằng việc bắt buộc lựa chọn giữa hai cái, chúng ta không gắn kết trí tuệ đối lập trước khi nó có thể tìm được một giải pháp sáng tạo.

Đây gần như là một đặc điểm cá nhân trong nhiều tổ chức. Khi một đồng nghiệp quở trách chúng ta "đừng làm phức tạp vấn đề lên", đó không chỉ là một người nhắc nhở thiếu kiên nhẫn, đó cũng là một lời yêu cầu giữ sự phức tạp ở một mức độ thoải mái.

Sử dụng lợi thế của tư duy đối lập, chúng ta phải duy trì việc học tập tự nhiên với sự đơn giản và ổn định. Bob Young thừa nhận từ đầu rằng, ông không chắc sẽ lựa chọn một trong hai mô hình kinh doanh phần mềm. Ông thấy sự không hài lòng nếu phải chọn giữa hai cái đó là dấu hiệu để tư duy lại vấn đề từ đầu. Và ông đã không dừng lại cho đến khi ông ta phát hiện ra một mô hình mới nảy nở.

Về cơ bản, Young từ chối việc phải đưa ra lựa chọn "hoặc cái này hoặc cái kia". Cụm từ đó đã xuất hiện nhiều lần trong các cuộc phỏng vấn của tôi với các nhà lãnh đạo thành công. Khi tôi hỏi, liệu ông nghĩ chiến lược hay việc thực thi quan trọng hơn, Jack Welch trả lời: "Tôi không nghĩ đó là "cái này hoặc cái kia". Giống như vậy, A.G. Lafley - CEO của Procter & Gamble khi được hỏi ông chọn kế hoạch nào mà vừa vạch ra việc cắt giảm chi phí và đầu tư vào sự tiến bộ - ông nói: "Chúng ta sẽ không bao giờ thắng lợi nếu còn giữ từ "hoặc", mọi người có thể làm cái cả hai cái bên cạnh từ "hoặc" đó". 

Bẩm sinh hay rèn giũa?

Tư duy tổng hợp sinh ra các lựa chọn và các giải pháp mới. Nó tạo ra một cảm giác về các khả năng không giới hạn. Tư duy thông thường phê phán các giải pháp tiềm năng và nâng cao sự ảo tưởng rằng không tồn tại các giải pháp sáng tạo. Về cơ bản, những người tư duy thông thường thích chấp nhận thế giới như nó vốn thế, trong khi những người tư duy tổng hợp chào đón cá thách thức của việc hình thành nên thế giới tốt đẹp hơn. 

Tin tưởng vào tư duy tổng hợp, bạn phải hỏi: "Nếu tôi không phải là một người tư duy tổng hợp, tôi có thể học để trở thành người như vậy hay không?" 

Theo quan điểm của F. Scott Fitzgerald, chỉ những người có "sự thông minh hàng đầu" mới có thể tiếp tục chức năng của mình khi giữ trong đầu hai quan điểm đối lập. Nhưng tôi phủ nhận quan điểm cho rằng khả năng sử dụng tư duy đối lập là khả năng thiên bẩm mà chỉ có một số ít người có được. 

Tôi thích quan điểm của Thomas C. Chamberlin - một nhà điạ chất người Mỹ thế kỷ 19 và cựu chủ tịch của Đại học Winsconsin. Hơn 100 năm trước, Chamberlin viết một bài báo trên tờ Tạp chí Khoa học đề xuất quan điểm "giả thuyết làm việc phức tạp" như một cách cải thiện phương pháp khoa học được sử dụng phổ biến: kiểm tra hiệu lực của một học thuyết đơn giản thông qua việc thử làm và mắc lỗi. Chamberlin cho rằng nó sẽ "phát triển thói quen tư duy phức tạp". Thay vì kế tục đơn giản các tư duy theo đường thẳng, tư duy tổng hợp dường như có sức mạnh của tầm nhìn từ góc nhìn khác. 

Tương tự như vậy, tôi tin rằng tư duy tổng hợp là một thói quen tư duy mà tất cả chúng ta có thể phát triển. Đầu tiên, nhận thức về tư duy tổng hợp như một khái niệm. Sau đó, chúng ta có thể dạy nó trong các trường học. Tư duy tổng hợp sẽ không còn chỉ là một kỹ năng ngầm trong đầu óc của một số ít người nữa.

Theo Quantrikinhdoanh.com.vn

 

0 Comments

Đăng nhập

Hỏi Chuyên gia Quantri.vn

Trong trường hợp đã là thành viên: Đặt câu hỏi miễn phí với chuyên gia Quantri.vn. Câu hỏi của thành viên sẽ được trả lời trong vòng 7 ngày. Trong trường hợp khẩn cấp, vui lòng liên hệ (08).22.49.49.49 Đặt câu hỏi
Tìm kiếm câu trả lời trước khi đặt câu hỏi

Danh sách chuyên gia

Tư vấn gần đây

Công cụ mới

Tài liệu mới