Hoạch định nhân sựVăn hóa doanh nghiệpLương bổng và đãi ngộLuật lao độngTuyển dụngĐào tạo và phát triểnĐộng viênĐánh giá hoạt động

Tìm hiểu bản chất xung đột

10:38 13/09/2013 in Văn hóa doanh nghiệp

Chuyện kể rằng ngài Chủ tịch Quốc hội Bỉ Herman De Croo đã nổi nóng trong bữa trưa tiếp đoạn ngoại giao Iran sang thăm đất nước mình (07/2005). Lý do của cảm xúc ngoài luồng này là do những vị khách đến từ quốc gia Đạo Hồi kiên quyết phản đối khi được phục vụ rượu. Họ cũng từ chối luôn việc bắt tay với những thành viên là nữ trong đoàn chủ nhà, thậm chí cả bà Chủ tịch Thượng viện Anne-Marie Lizin. Giải thích cho sự nổi nóng của mình, ông De Croo nói muốn "người Bỉ muốn giữ lấy truyền thống phương Tây", thế nhưng những vị khách theo Đạo Hồi lại được giáo dục từ bé rằng không được nhìn vào rượu và tất nhiên là không được uống rượu.

Khi Gabriel Batistuta được AS Roma mua về, ngay lập tức Vua Sư tử đòi được khoác chiếc áo số 9, và cuộc tranh giành số 9 nổi tiếng giải Seri A đã nổ ra, kết thúc với số áo "1+8" trên lưng Vua Sư tử.

Những ví dụ về xung đột trong kinh doanh thì quá rõ rồi, từ hai bác bán hoa tranh nhau chỗ ở chợ, đến hai tập đoàn như Pepsi và Coca-Cola tranh giành thị phần.

Vậy xung đột là gì? Nó bắt nguồn từ đâu?

Nguyên nhân trực tiếp để xảy ra xung đột rất đa dạng, nó có thể vô tình, cũng có thể là cố tình, nhưng rốt cuộc cũng chỉ là biểu hiện bên ngoài của một khối bom đã tích tụ đủ lâu cho thời điểm bùng nổ. Bom nguyên tử bắt nguồn từ uranium còn xung đột khởi thủy từ sự khác biệt. Khi các bên cần tiếp cận đến cùng một mục tiêu, sự khác biệt về quyền lực, giá trị, quan điểm và yếu tố xã hội góp phần làm nảy sinh các xung đột. Trong hoạt động kinh doanh, lợi ích thường là nguyên nhân cơ bản của xung đột, bạn có thể tham khảo những bài phân tích rất chi tiết về xung đột lợi ích trên Saga của các tác giả Eric De Keuleneer, Trantridung, thanhthuy, ditchai,...

Xung đột là điều không thể tránh khỏi, thậm chí là cần thiết vì nó đóng vai trò là động lực của cạnh tranh và tiến bộ. Bài viết về nghịch lý xung đột trên Saga cũng cho thấy xung đột là cần thiết với bất cứ cộng đồng/nhóm nào: "Nếu các thành viên của nhóm hiểu xung đột là cần thiết cho khái niệm nhóm, là một kết quả tự nhiên của quá trình chuyển động theo cùng một hướng của các điểm khác biệt", họ sẽ hiểu tiếp rằng xung đột "chỉ đơn thuần nằm trong bản chất tự nhiên của vấn đề, giống như tính ẩm của nước hay tính ấm áp của ánh mặt trời."  Theo lý luận đó, xung đột luôn có những khía cạnh tích cực và khía cạnh tiêu cực. Khi đó có lẽ cái cần quan tâm hơn là nhận diện xung đột, xác định những nguyên nhân trực tiếp làm phát sinh ra nó để từ đó có thể chủ động điều chỉnh nó.

Xung đột được hình thành như thế nào?
Theo Stulberg (tác giả cuốn ``Taking charge/managing conflict'', 1987, NXB Lexington) có năm nhân tố cấu thành xung đột, ông gọi là ``Five-P' of conflict management'', nguyên bản tiếng Anh là Perceptions - nhận thức, Problems - vấn đề, Processes - quá trình, Principles - nguyên tắc, Practices - thực tế.

  • Nhận thức: Con người thường nhận thức về xung đột theo hướng tiêu cực, do đó phản ứng tiêu cực  với xung đột phát sinh. Khi cố gắng loại trừ những yếu tố gây ra xung đột với quan điểm này, ta vô tình kích thích xung đột.
  • Vấn đề: Bất kỳ ai cũng có thể bị cuốn vào xung đột. Bao gồm những người trực tiếp có lợi, những người chịu ảnh hưởng gián tiếp, những người tham gia giải quyết.
  • Quy trình: Giải quyết xung đột cần có một quy trình thích hợp.
  • Nguyên tắc: Xác định các bước tiến hành, việc ưu tiên xử lý với mỗi xung đột cũng không kém quan trọng, xác định cần dựa trên các cơ sở hiệu quả, mức độ và các bên tham gia, công bằng, độ phức tạp,...
  • Hoàn cảnh thực tế: Quyền lực, lợi ích cá nhân và các tình huống nhất định là các nguyên nhân trực tiếp đưa đến cách giải quyết xung đột của mỗi bên.

Nguyên nhân trực tiếp
Nguyên nhân trực tiếp của xung đột, như đã nói, là rất đa dạng, tuy nhiên có thể phân thành ba nhóm bao gồm (i) nhóm các yếu tố giao tiếp, (ii) nhóm các yếu tố tổ chức, (iii) nhóm các yếu tố cá nhân.

  • Rào cản giao tiếp thường là những nguyên nhân hàng đầu và quan trọng nhất dẫn đến hiểu nhầm. Rào cản giao tiếp có thể là kĩ năng lắng nghe kém, chia sẻ không đầy đủ thông tin, khác biệt trong cách giải thích và nhận thức vấn đề, hay các biểu hiện phi ngôn từ bị bỏ qua hoặc không được nhận biết.
  • Bất đồng về tổ chức liên quan đến kích thước tổ chức, tỉ lệ thu nhập, mức độ tham gia, hệ thống khen thưởng, và mức độ phụ thuộc lẫn nhau giữa các bên trong cùng một vấn đề hay giữa các thành viên trong cùng một nhóm.
  • Bất đồng cá nhân bắt nguồn từ các vấn đề như tính tự trọng cá nhân, mục tiêu cá nhân, giá trị và nhu cầu.  

Để có thể nhận biết của xung đột sớm, ta phải xác định được những dấu hiệu của nó. Những dấu hiệu này có thể chúng ta đã và đang gặp, nhận thức thấy hàng ngày, chẳng hạn như

  • Cử chỉ, hành động,
  • Bất đồng, không cần quan tâm đến vấn đề cần giải quyết,
  • Che giấu thông tin xấu, thiếu trung thực với các vấn đề nhạy cảm,
  • Ngạc nhiên,
  • Ý kiến bất đồng phổ biến rộng rãi (công chúng, phương tiện truyền thông,...)
  • Sai lệch về hệ thống giá trị,
  • Tìm kiếm quyền lực và thiếu sự tôn trọng,
  • Thiếu mục tiêu cụ thể, không có quy trình thực hiện rõ ràng, mù mờ về thông tin.

Từ những dấu hiệu bên ngoài, ta có thể đối chiếu, phân tích và xác định nguyên nhân trực tiếp tạo ra những biểu hiện của xung đột đó là gì. Một số nguyên nhân trực tiếp của xung đột có thể tham chiếu bao gồm:

  • Hiểu nhầm.
  • Giá trị bản thân bị kiểm chứng.
  • Cách nhận thức bị đặt câu hỏi.
  • Cạnh tranh nguồn lực.
  • Vấn đề quyền lực.
  • Thiếu hợp tác.
  • Khác biệt trong phương pháp hay phong cách.
  • Hoạt động kém.
  • Khác biệt về giá trị hay mục tiêu.
  • Khác biệt về dân tộc, màu da,...

Xung đột không hoàn toàn tiêu cực, ngược lại nó mang đến những ý nghĩa và động lực hết sức tích cực. Hiểu bản chất xung đột, nguyên nhân sâu xa và nguyên nhân trực tiếp là điều kiện cần để tìm ra một phương án chủ động điều chỉnh, quy mô, mức độ và hướng xung đột sao cho tác động mang lại tích cực nhất với nhóm, với tổ chức, với cộng đồng.

Nguồn Saga.vn

 

0 Comments

Đăng nhập

Hỏi Chuyên gia Quantri.vn

Trong trường hợp đã là thành viên: Đặt câu hỏi miễn phí với chuyên gia Quantri.vn. Câu hỏi của thành viên sẽ được trả lời trong vòng 7 ngày. Trong trường hợp khẩn cấp, vui lòng liên hệ (08).22.49.49.49 Đặt câu hỏi
Tìm kiếm câu trả lời trước khi đặt câu hỏi

Danh sách chuyên gia

Tư vấn gần đây

Công cụ mới

Tài liệu mới