Mua bán Sát nhậpNhượng quyềnChiến lược cạnh tranhTái cấu trúcQuản trị thay đổi

Mua bán, sát nhập doanh nghiệp: Để không bán “hớ”

08:20 17/12/2014 in Mua bán Sát nhập

Thị trường M&A (Merge and Acquisition - sát nhập và mua bán doanh nghiệp) tại VN sẽ như thế nào trong thời gian tới? Dù đứng trên nhiều quan điểm khác nhau, song hầu hết những người quan sát thị trường đều cho rằng sẽ sôi động và có nhiều thương vụ hơn. Thường thì, trong một cuộc mua bán, người mua nhầm chứ người bán không nhầm, song lâu nay, tình hình dường như ngược lại với doanh nghiệp VN!

Kinh tế suy thoái, cơ hội của M&A?

Tại hội thảo M&A 2008 - Nâng cao năng lực cho bên bán do Saigon Consulting Group tổ chức tuần qua, ông Nguyễn Trung Thẳng, Giám đốc Masso Consulting nhận định rằng số thương vụ M&A tại VN có tốc độ tăng nhanh nhất khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Riêng trong năm 2007, VN có 113 vụ M&A với tổng giá trị lên đến 1,753 tỷ USD. Trong điều kiện kinh tế đang sôi động, thị trường mua bán, sát nhập doanh nghiệp cũng rất sôi động do cả bên bán và bên mua đều đang tràn đầy khí thế mở rộng, phát triển thị trường kinh doanh. 
Tuy nhiên, trong giai đoạn bế tắc trên diện rộng của nền kinh tế toàn cầu như hiện nay, không hẳn thị trường M&A tại VN sẽ đứng lại. Theo một dự báo, trong số trên 350.000 doanh nghiệp đang hoạt động tại VN, sẽ chỉ có 20% còn có tương lai vững chắc. 80% còn lại sẽ phải trải qua giai đoạn sàng lọc, chống đỡ cực kỳ khó khăn. Dự báo này còn cho rằng năm 2009 sẽ khắc nghiệt hơn. Từ đây xuất hiện hai nhu cầu tất yếu: Sẽ có những bên mua muốn tung tiền để mua doanh nghiệp với giá ở đáy và sẽ có những doanh nghiệp muốn bán cổ phần, bán tài sản để huy động nguồn lực tài chính xoay sở cho doanh nghiệp mình. Hiện một số tổ chức tài chính đang đi gọi vốn từ nhiều nước để thành lập những quỹ mới có trữ lượng lớn, có thể mua 51% cổ phần trở lên từ các doanh nghiệp VN. Nghĩa là đã có một số dấu hiệu cho thấy sẽ sớm xuất hiện những bên mua. Còn nhu cầu của bên bán, tức các doanh nghiệp tại VN, theo dự đoán, sẽ lớn dần.

Bán sao cho tốt?

Cũng theo dẫn chứng của ông Nguyễn Trung Thẳng tại hội thảo trên, dù động cơ của hầu hết thương vụ M&A là nhằm tìm cơ hội tốt hơn cho doanh nghiệp, song có một nghịch lý là đến 50 - 70% bị xem là thất bại khi không tăng giá trị cho cổ đông sau sát nhập hay mua bán. Có rất nhiều nguyên nhân thất bại như chọn sai đối tác, không tổ chức tốt quá trình mua bán, sát nhập, không định hướng rõ các lợi ích, chiến lược dài hạn... nhưng đối với phần lớn doanh nghiệp VN, tồn tại lớn nhất là thiếu định hướng và chuẩn bị chu đáo để M&A thu kết quả tốt nhất.

Trên cương vị của bên mua, một đại diện đến từ Saigon Capital nhận xét: “Ngoại trừ những doanh nghiệp lớn, đa phần doanh nghiệp VN có chiến lược bán cổ phần song không có chiến lược chuẩn bị cho quá trình này. Họ chỉ quan tâm đến giá “một chấm”, “hai chấm” mà không xác định rõ mình muốn gì hay muốn bán bao nhiêu phần trăm. Vì vậy, thông tin của doanh nghiệp hầu như không có. Họ không nắm được tình hình kế toán, doanh thu, tổng quan về doanh nghiệp mình... Sau buổi tiếp xúc đầu tiên với những doanh nghiệp kiểu này, bên mua không tìm thấy sức hấp dẫn đủ để quay trở lại tìm hiểu tiếp. Điều này gây mất thời gian cho cả hai bên”. Đại diện trên đúc kết rằng dù bán ít hay nhiều, doanh nghiệp cũng cần chuẩn bị kỹ và định hướng rõ mình muốn gì. Có như thế, mới có thể thu được kết quả M&A cao và mang lại lợi ích cho doanh nghiệp nhiều hơn sau quá trình này.

Cũng trên cương vị của bên mua, ông Thomas Ngô, Tổng giám đốc của Asean Merchant Partners, nhận xét: “Nhiều doanh nghiệp chuẩn bị kỹ cho những việc không đáng quan tâm và không quan tâm đến những việc đáng chuẩn bị. Trước đây, khi kinh tế đang sôi động và nhiều quỹ đầu tư muốn mua, nên họ dễ dàng chấp nhận những rủi ro từ quá trình sơ sài đó. Nay thì khác. Doanh nghiệp cần phải rất chu đáo trước khi bán để không hối hận, còn bên mua cũng cần sự chuẩn bị kỹ lưỡng của bên bán để có kết quả tốt đẹp cho cả hai bên”...

Những người quan sát thị trường đều đồng tình với các nhận xét này. Lâu nay, các doanh nghiệp VN thường chuẩn bị cho M&A theo kiểu cố gắng đánh bóng bề ngoài, quảng bá thương hiệu bằng những chiến dịch truyền thông để xây dựng hình ảnh đẹp đẽ nhằm thu hút bên mua và nâng cao giá cổ phần, song không thực sự chú trọng củng cố và nâng cấp chất lượng lượng doanh nghiệp từ bên trong. Vì vậy, trong quá trình M&A, nhiều doanh nghiệp thể hiện rõ sự mất định hướng, bị động, không đưa ra được tình hình tổng quan, chiến lược và yêu cầu hợp tác dài hạn cho bên đối tác mua. Trong hoàn cảnh đó, doanh nghiệp dễ bị bên mua “lái” theo hướng của họ, trao cho bên mua quá nhiều quyền hành và kỳ vọng, để rồi sau đó lại than phiền rằng “họ cam kết nhiều nhưng không thực hiện được bao nhiêu”...

Giống như chuyện kết hôn, doanh nghiệp cần suy nghĩ, chuẩn bị và lựa chọn để sau M&A là một kết quả tốt hơn!

 

P.TR.NGỌC HUY

 

0 Comments

Hỏi Chuyên gia Quantri.vn

Trong trường hợp đã là thành viên: Đặt câu hỏi miễn phí với chuyên gia Quantri.vn. Câu hỏi của thành viên sẽ được trả lời trong vòng 7 ngày. Trong trường hợp khẩn cấp, vui lòng liên hệ (08).22.49.49.49 Đặt câu hỏi
Tìm kiếm câu trả lời trước khi đặt câu hỏi

Danh sách chuyên gia

Tư vấn gần đây

Công cụ mới

Tài liệu mới